alba

Pierwotnie oznaczała u Rzymian białą szatę spodnią. W zastosowaniu kościelnym oznaczała białą szatę przeznaczoną dla duchowieństwa przy pewnych obrzędach. Synod Kartagiński (398) przepisał ją diakonom, ale tylko w czasie mszy (tempore oblationis) i przy czytaniu Ewangelii (tempore lectionis). Diakoni nosili albę o szczególnym kroju i ze specjalnego materiału. Papież Leon IV polecił (IX w.) sprawować mszę w specjalnie skrojonej albie. Od X w. datuje się używanie alby jedwabnej, a następnie ozdabianej haftami zwanymi parurami (z przodu, na rękawach, z tyłu, a także na humerale, zdobiono je perłami, błaszkami, haftowano herby fundatorów (w XVII w. tiul, koronki). Uprzednio alba była zarezerwowana dla prezbiterów, diakonów i subdiakonów w czasie sprawowania Eucharystii, po Vat. II albę mogą używać także ministranci, lektorzy, akolici.